Kelder waterdicht maken | Dit is hoe je het moet doen

Het waterdicht maken van de kelder, wat is de beste manier?

Een kelder zit grotendeels onder de grond en is daarmee de meest vochtgevoelige ruimte van een woning. Toch is een kelder waterdicht maken goed mogelijk: voor elke oorzaak bestaat een bewezen techniek. De juiste volgorde is daarbij belangrijker dan het product: eerst bepaalt u waar het water vandaan komt, dan kiest u tussen binnen- of buitenafdichting, en pas daarna de methode en het budget. Dit artikel volgt precies die stappen en sluit af met een keuzehulp die symptoom, aanpak en richtprijs naast elkaar zet. Liever meteen een specialist? Via kelderdichting vraagt u vrijblijvend offertes aan.

Eerst de oorzaak bepalen: welk vochtprobleem heeft uw kelder?

Voor u een euro uitgeeft, moet u weten waar het water vandaan komt. Elke oorzaak vraagt een andere aanpak, en de verkeerde methode op de verkeerde oorzaak lost niets op. In veel kelders spelen trouwens twee oorzaken tegelijk.

• Grondwaterdruk (stuwwater). Na langdurige regen stijgt het grondwaterpeil en drukt het water tegen wanden en vloer. U ziet natte plekken die na een regenperiode terugkomen, soms water dat langs de kimnaad (de naad tussen vloer en muur) binnensijpelt. Hiertegen werkt enkel een drukbestendige oplossing: een kelderbekuiping aan de binnenzijde of, waar mogelijk, een buitenafdichting, vaak gecombineerd met kelderdrainage.
• Infiltrerend regenwater. Komt het vocht binnen langs een buitenmuur die vrij tegen de grond ligt (geen aanpalend gebouw), dan is doorsijpelend regenwater de meest waarschijnlijke oorzaak. Dit hoort bij doorslaand vocht: het water dringt dwars door het metselwerk.
• Opstijgend vocht. Een natte band van onderaan de muur, vaak met zoutuitslag (salpeter), wijst op capillaire opzuiging vanuit de grond. Dat los je niet op met een coating maar met een waterkering: muurinjectie of onderkappen. Meer daarover leest u bij opstijgend vocht.
• Condensvocht. Ruikt de kelder muf maar ziet u nergens water binnenkomen, dan slaat luchtvocht neer op de koude muren en vloer. Hier helpt geen enkele afdichting; de oplossing is ventilatie en het aanpakken van de koude oppervlakken. Zie ook condensatievocht.

Twijfelt u tussen deze oorzaken? Een gratis vochtdiagnose ter plaatse meet het vochtgehalte en toont welk mechanisme speelt, zodat u niet de verkeerde behandeling betaalt.

Van binnenuit of van buitenaf afdichten?

Er zijn twee kanten om een kelder waterdicht te maken, en de keuze bepaalt prijs, ingrijpendheid en duurzaamheid.

Buitenafdichting (positieve zijde). Hierbij graaft men de keldermuur langs de buitenkant vrij en brengt men de waterdichting aan waar het water tegen duwt. Dat is bouwfysisch het meest robuust: de waterdruk komt niet meer aan de constructie. Nadeel is de prijs en de uitvoerbaarheid. Volledig uitgraven rond een bestaande woning is duur en vaak onmogelijk als er terras, oprit of een buur tegenaan ligt. In de praktijk is een buitenaanpak vooral realistisch bij nieuwbouw of een aanbouw.

Binnenafdichting (negatieve zijde). In verreweg de meeste renovaties wordt van binnenuit gewerkt, omdat buiten uitgraven niet kan. Een bekuiping met drukbestendige mortel houdt het water tegen aan de binnenzijde. Dit is goedkoper en minder ingrijpend, maar de waterdruk blijft wel op de constructie staan, dus het product moet nadrukkelijk geschikt zijn voor belasting aan de negatieve zijde. Bij hoge grondwaterdruk combineert men de bekuiping daarom vaak met drainage, die het water gecontroleerd afvoert en de druk wegneemt.

Vuistregel: bestaande woning met beperkte buitenruimte, dan binnen afdichten; nieuwbouw of goed bereikbare buitenmuur, dan buiten. Bij twijfel of bij aanhoudende druk is de combinatie binnenafdichting plus drainage het veiligst. Een overzicht van de aanpak en het proces vindt u bij kelderdichting; voor de buitenmuur zelf zie buitenmuur waterdicht maken. Een volledige buitenafdichting komt voor een gemiddelde kelder doorgaans op 3.000 tot 10.000 euro; de werkwijze met voor- en nadelen leest u bij kelder waterdicht maken langs de buitenkant.

De drie methodes en hun richtprijzen

In de praktijk komen drie technieken het vaakst voor. De richtprijzen hieronder zijn gemiddelden voor België en Nederland, inclusief materiaal en plaatsing; de exacte prijs hangt af van de oppervlakte, de staat van de muren en de bereikbaarheid.

1. Kelderbekuiping

Bij een kelderbekuiping worden wanden en vloer in twee tot drie lagen bezet met een drukbestendige, waterdichte mortel, zodat een naadloze kuip ontstaat. Eerst worden gaten en scheuren hersteld en wordt de kimnaad (de hoek tussen vloer en muur) met kimmortel afgerond, daarna volgen de dichtingslagen en eventueel een afwerking zoals een polyurethaancoating. Dit is de standaardoplossing tegen grondwaterdruk bij een bestaande woning. Reken voor een gemiddelde kelder op 4.000 tot 10.000 euro; een kleine kelder of kruipkelder kan al vanaf ongeveer 3.000 euro. Alle factoren die de prijs bepalen vindt u bij de kostprijs van kelderbekuiping.

2. Kelderdrainage

Bij kelderdrainage wordt een noppenmembraan met afvoerkanaaltjes op de vloer en tegen de wanden geplaatst. Binnendringend water loopt via die kanaaltjes naar een pompput en wordt van daaruit naar de riolering afgevoerd. De muren blijven licht vochtig, maar stilstaand water en waterdruk verdwijnen. Daarom wordt drainage bij hoge grondwaterdruk vaak gecombineerd met een bekuiping. Reken op gemiddeld 3.000 euro voor een doorsnee kelder, oplopend tot zo'n 10.000 euro bij grote of diepe kelders; de opbouw van die prijs vindt u bij de kostprijs van kelderdrainage.

3. Muurinjectie tegen opstijgend vocht

Trekt vocht capillair vanuit de grond in de keldermuren, dan wordt via boorgaten een vochtwerend product in de muur geïnjecteerd. Zo ontstaat een horizontale barrière die opstijgend vocht blokkeert. Belangrijk om te weten: muurinjectie werkt alleen tegen capillair vocht en houdt geen drukwater tegen. Het is dus een aanvulling op, geen vervanging van een bekuiping of drainage. Reken op ongeveer 100 tot 150 euro per lopende meter behandelde muur; meer detail leest u bij de kostprijs van muren injecteren.

Keuzehulp: welke aanpak past bij uw kelder?

Onderstaande tabel vat het artikel samen. Zoek de situatie die het best bij uw kelder past en u ziet meteen de logische aanpak en het bijbehorende prijsniveau.

Twijfelt u tussen twee situaties? Laat dan eerst een gratis vochtdiagnose uitvoeren; een meting ter plaatse voorkomt dat u de verkeerde behandeling betaalt. Weet u al welke aanpak nodig is, dan vindt u via kelderdichting een erkende specialist in uw regio.

Zelf doen of een vakman inschakelen?

Zelf aan de slag gaan is realistisch bij een oppervlakkig probleem: enkele vochtplekken of een lichte muffe geur, zonder actief binnendringend water en zonder aantoonbare grondwaterdruk. Zodra er water door de vloer of kimnaad komt, of bij aanhoudende druk, is dit specialistenwerk. Een fout aangebrachte coating laat namelijk los onder druk en dan begint u opnieuw.

Voor de lichte gevallen ziet een doe-het-zelf-aanpak er zo uit:

1. Bepaal eerst de oorzaak (zie hierboven). Zonder juiste diagnose behandelt u een symptoom.
2. Maak de wanden kaal en vetvrij: verwijder loszittend pleisterwerk, oude verf en zoutafzetting. Bij hardnekkige aanslag helpt een saneerpleister als afwerking.
3. Dicht scheuren en de kimnaad. Vorm met kimmortel een holle kim in de hoek tussen vloer en muur; die ronding verdeelt de waterdruk en voorkomt dat de dichtingslaag op een scherpe hoek scheurt.
4. Breng een drukbestendige dichtingsmortel of coating aan in meerdere lagen, volgens de opgegeven droogtijden.
5. Zorg voor ventilatie, zodat restvocht kan verdwijnen en condens niet terugkeert.

Reken voor een doe-het-zelf-aanpak grofweg op materiaalkosten van 20 tot 75 euro per m2, afhankelijk van product en aantal lagen. Twijfelt u over de oorzaak of over de druk, laat dan eerst een vochtdiagnose uitvoeren of schakel een keldervakman in. Zo voorkomt u dat u het werk twee keer betaalt.