Schimmel op koude muren, achter kasten en door koudebruggen

Wat is een koudebrug?

Koudebruggen zijn volgens de GGD plekken waar de isolatie minder goed is, waardoor een stukje van de muur kouder is dan de rest. Het Vlaams Energieagentschap schrijft dat de oppervlaktetemperatuur op die plaatsen plaatselijk lager is, zodat er oppervlaktecondensatie kan ontstaan als die temperatuur onder het dauwpunt van de warme, vochtige binnenlucht zakt. Het Departement Zorg noemt koudebruggen bij de constructiefouten die je moet herstellen.

Waar ontstaat schimmel op koude plekken?

Schimmel, nat en losgekomen behang of schade aan pleisterwerk kunnen volgens Woningpas Vlaanderen wijzen op oppervlaktecondensatie. Volgens Woningpas doet oppervlaktecondensatie zich vooral voor:

• op koudebruggen;
• in hoeken van kamers, zoals de hoek tussen plafond en muur, en aan de zijkanten van ramen;
• op slecht verluchte of onvoldoende verwarmde plaatsen, zoals achter kasten en achter gordijnen;
• op onvoldoende geïsoleerde plafonds of wanden;
• op de binnenkant van buitenmuren op het noorden en het oosten;
• op binnenmuren of vloeren die grenzen aan een onverwarmde ruimte, zoals een kelder of garage.

Schimmel achter de kast

Het Departement Zorg raadt aan kasten, zetels en andere meubels niet helemaal tegen de muur te zetten, zodat de lucht kan circuleren. Ook voor radiatoren zet je volgens de GGD geen gordijnen of meubels, zodat de warme lucht zich beter verspreidt. Hou daarnaast de temperatuur boven 15 °C en vermijd grote temperatuurverschillen en koude muren, raadt het Departement Zorg aan.

Wat kan je doen?

Woningpas Vlaanderen noemt twee manieren tegen condensatie: de oppervlaktetemperatuur van de wanden verhogen door te isoleren, in combinatie met extra verwarming, of het vochtgehalte van de lucht verlagen door te ventileren of minder vocht te produceren. Een expert, architect of aannemer kan advies geven.

Ga je isoleren, dan is het volgens de GGD belangrijk alle buitenmuren in een ruimte tegelijk te isoleren en ervoor te zorgen dat er geen koudebruggen ontstaan. Het Vlaams Energieagentschap waarschuwt dat binnenisolatie op een ongeïsoleerde buitenmuur koudebruggen versterkt als je geen aanvullende maatregelen neemt, en dat je de aansluitingen zo goed mogelijk moet uitwerken. Bij binnenisolatie is het volgens het Energieagentschap niet altijd mogelijk koudebruggen te voorkomen of weg te werken.

De schimmel verwijderen

Verwijder de schimmel volgens het Departement Zorg wanneer je ze opmerkt, met allesreiniger in water, handschoenen en een mondmasker, en vermijd javel. Zet tijdens het verwijderen de ramen wijd open en hou de binnendeuren dicht, zodat er geen schimmeldeeltjes in andere kamers komen. Bij grotere schimmelproblemen draag je ook beschermende kledij die je nadien kan weggooien. Verwijder ze niet zelf als je ademhalingsklachten hebt of allergisch bent voor schimmel; zwangere vrouwen of kinderen doen het ook beter niet. Breng pas opnieuw verf, pleister of behang aan als het vochtprobleem aangepakt is en de muur droog is. Lees zwarte schimmel veilig verwijderen.

Bronnen

Deze pagina steunt op de volgende openbare bronnen. De cijfers en uitspraken hierboven komen uit deze publicaties.

• Woningpas Vlaanderen, Vermijden van condenserend vocht
• Vlaams Energieagentschap, Binnenisolatie van buitenmuren (2018)
• Departement Zorg, Vocht en schimmel
• Departement Zorg, Schimmel, niet in mijn huis (infofiche, 2024)
• Departement Zorg, Weg met schimmel (infofiche, 2024)
• GGD Leefomgeving (Nederland), Schimmels weghalen en voorkomen