Kelderdrainage: hoe drainage water van je kelder weghoudt

Drainage doet iets anders dan een waterdichte laag. Ze houdt het water niet tegen, maar vangt het op en voert het af voor het tegen of in je kelder kan blijven staan. Dat kan aan de buitenkant van de keldermuren, of met een goot en een opvangput aan de binnenkant.

Op deze pagina lees je hoe beide systemen werken, wanneer drainage zinvol is en waar de grenzen liggen.

Waar komt het water vandaan?

Buildwise, het vroegere WTCB, wijst op water dat zich ophoopt langs de keldermuren: regenwater dat over de bodem wegvloeit en ter hoogte van de keldermuren in de grond trekt. Of dat risico groot is, hangt af van de aard van het terrein en de helling rond het gebouw.

Dat is iets anders dan grondwater dat boven het niveau van de keldervloer staat. In dat laatste geval is een kelder in oude metselwerkconstructies volgens Buildwise zeer moeilijk droog te krijgen. Lees daarover meer in grondwater in de kelder.

Drainage aan de buitenkant

Bij een ingreep langs buiten graaf je de grond langs de betrokken muren weg. Buildwise beschrijft dan het plaatsen van een vochtmembraan tegen het metselwerk, een verticale drainage en een horizontale verzamelbuis onderaan de bouwput.

De technische infofiche over vocht in kelders beschrijft hoe zo'n drainagesysteem tegen een muur boven de grondwaterlaag is opgebouwd:

• een verticale draineermat, bijvoorbeeld een geprofileerde kunststofplaat;
• een filterdoek;
• onderaan de muur drainerend materiaal zoals grind;
• een verzamelbuis die het overtollige water afvoert.

Muren langs buiten vrijmaken is volgens de infofiche een ingrijpende en dure operatie, en niet zonder risico. Begin er niet aan zonder architect of stabiliteitsingenieur. Meer over werken langs buiten lees je in kelder waterdicht maken langs de buitenkant.

Drainage aan de binnenkant: goot en opvangput

Kan je niet langs buiten werken, bijvoorbeeld door aangrenzende gebouwen, dan beschrijft Buildwise een aanpak langs binnen. Eerst worden holtes en scheuren gedicht door ze te injecteren met een dunne mortel of een hars die opzwelt bij contact met vocht. Daarna volgen een dekvloer en een ononderbroken waterdichte bepleistering over alle betrokken vloeren en muren.

Bij hardnekkige infiltraties kan daar een goot langs de binnenomtrek van de kelder bij komen. Die leidt het water naar een opvangput, die met de riolering verbonden is, eventueel via een dompelpomp. Meer over pompen lees je in dompelpompen.

Buildwise voegt er een belangrijke kanttekening aan toe: als er veel water langs de muren kan ophopen, bijvoorbeeld bij de renovatie van bestaande kelders, kies je beter een binnenafwerking die ongevoelig is voor vocht en zie je af van een ombouw tot woonruimte.

Randdrainage: een goot langs de rand van de keldervloer

Randdrainage is een vorm van drainage aan de binnenkant. Ze wordt toegepast wanneer het water de kelder binnenkomt via de kimnaad: de plek waar de muren en de vloer elkaar raken. Volgens vochtproblemen-vochtbestrijding.be is dat een typische zwakke plek in kelders met een betonnen vloer en bakstenen muren, omdat een betonnen vloer zich niet goed hecht aan bakstenen muren. Dezelfde bron zegt ook dat randdrainage alleen kan bij een waterdichte betonvloer. Komt het water ook door de vloer naar boven, bijvoorbeeld bij een bakstenen keldervloer, dan volstaat randdrainage alleen niet.

Langs de binnenkant van de buitenmuren wordt dan een goot gemaakt die het sijpelwater opvangt en naar een put leidt. Van daaruit wordt het water weggepompt, bijvoorbeeld naar de riolering. Dat sluit aan bij wat Buildwise beschrijft voor hardnekkige infiltraties: een goot langs de binnenomtrek van de kelder die het water naar een opvangput leidt. Ook hier geldt de kanttekening van Buildwise: kan er veel water langs de muren ophopen, kies dan een binnenafwerking die ongevoelig is voor vocht.

Drainage in nieuwe betonnen kelders

Ook bij nieuwe kelders uit beton wordt soms gerekend op het opvangen en afvoeren van water dat toch binnensijpelt. Buildwise toont in een bouwdetail een betonnen wand met een goot, en een variant met een spouw, een binnenmuur, een membraan tegen opstijgend vocht en een drainerende noppenplaat. De extra afdichting hangt daar af van de vereiste dichtheidsklasse van de kelder. Buildwise waarschuwt wel dat zo'n opvang niet bijdraagt tot de waterdichtheid en niet als een volledige waterdichting mag worden beschouwd.

Wanneer kies je voor drainage?

Drainage is een van de technieken om een kelder droger te krijgen, naast een waterdichte bepleistering of bekuiping en behandelingen tegen opstijgend vocht. Welke combinatie past, hangt volgens Buildwise af van de vorm waarin het water in de grond zit, van hoe gevoelig de afwerking binnen is voor vocht, van het gebruik van de ruimte en van wat technisch mogelijk is.

• Een overzicht van alle technieken staat in kelder waterdicht maken.
• Over de waterdichte laag langs binnen lees je meer in kelderbekuiping.
• Wat drainage kan kosten, lees je in kostprijs van kelderdrainage.

Ventileren blijft daarnaast altijd nodig. Zie een vochtige kelder ventileren.

Bronnen

Deze gids steunt op de volgende openbare bronnen. Elke concrete aanbeveling hierboven komt uit een van deze publicaties.

• vochtproblemen-vochtbestrijding.be, Kelderdrainage: verschillende methoden, stappenplan en prijs (geraadpleegd oktober 2026)
• Buildwise (WTCB), Renovatie van kelders, WTCB-Dossiers 2009/2.18
• Buildwise, bouwdetail 1175: ter plaatse gestorte betonnen wand, opvang en afvoer van het infiltrerende water
• Technische infofiche Vocht in (kruip)kelders (Steunpunt Duurzaam Bouwen, 2021)