Wijnkelder: temperatuur, luchtvochtigheid en vocht in de kelder

Een kelder lijkt de ideale plek om wijn te bewaren, maar een kelder is ook een plek waar vocht een rol speelt. Op deze pagina lees je welke bewaaromstandigheden Test-Aankoop voor wijn noemt, wat je doet als je kelder te vochtig of te droog is, en wat het Steunpunt Duurzaam Bouwen over vocht in kelders zegt. Test-Aankoop geeft op verschillende pagina's licht verschillende waarden; we zetten ze per pagina naast elkaar.

De ideale wijnkelder

De ideale wijnkelder is volgens Test-Aankoop koel, vochtig, donker en vrij van trillingen. Een kelder is daarvoor niet per se nodig: elke ruimte kan volgens Test-Aankoop voldoen, zolang die donker, vrij van trillingen en vrij van geuren is. Een kelder aan een straatzijde met druk verkeer en trillingen is volgens Test-Aankoop niet bijzonder geschikt om wijn in op te slaan.

Hoe lager de temperatuur, hoe minder de wijn volgens Test-Aankoop in de fles evolueert; grote en plotse temperatuurschommelingen moeten vermeden worden.

Te vochtig of te droog

Een te vochtige kelder kan volgens Test-Aankoop schimmel geven, die ook de kurken kan aantasten, en de etiketten kunnen beschimmelen. Een te droge omgeving kan de kurken doen uitdrogen en krimpen, waardoor er zuurstof in de wijn komt en de wijn oxideert. De luchtvochtigheid meet je met een hygrometer. Lees een hygrometer kopen.

Test-Aankoop noemt voor overtollig vocht middeltjes zoals zand op de grond, keukenzout in een bakje of vochtvreters, en voor een te droge kelder een bak water of de vloer lichtjes bevochtigen. Vochtvreters zijn volgens het Nederlandse Milieu Centraal wel alleen geschikt voor kleine vochtproblemen in afgesloten ruimtes en raken snel vol. Lees ook vochtvreters.

Vocht in oude kelders

Veel oude kelders zijn volgens het Steunpunt niet waterdicht of aan de buitenzijde geïsoleerd, en de luchtvochtigheid kan er oplopen tot 100%. Dat ligt een stuk hoger dan de waarden die Test-Aankoop voor wijn noemt. Zonder ventilatie krijg je volgens het Steunpunt een blijvend hoog vochtgehalte, met condensatie, schimmel en houtrot als gevolg. Voor een bestaande kelder die je niet isoleert en als bergruimte gebruikt, is ventileren volgens het Steunpunt de belangrijkste en minimaal noodzakelijke ingreep.

Let wel op in de zomer. De buitenlucht is dan volgens het Steunpunt meestal warmer dan de lucht in de kelder. Komt die warme lucht via ventilatieopeningen binnen, dan koelt ze af en kan het vocht op de koudste oppervlakken condenseren. Die zomercondensatie kan schimmel veroorzaken. Meer in condens in kelder en kruipruimte voorkomen en een kelder ventileren.

Een wijnkast als alternatief

Heb je weinig ruimte, dan is een klimaatkast volgens Test-Aankoop een goede oplossing: ze voldoet aan dezelfde voorwaarden als een goede wijnkelder, maar is duur en kan minder flessen herbergen. In zijn dossier over wijnkasten voegt Test-Aankoop eraan toe dat veel wijnkasten goed kunnen werken, maar niet perfect zijn: elke wijn is anders, en de omgeving die de flessen nodig hebben om volledig hetzelfde te blijven, kan veeleisender zijn dan een wijnkast thuis aankan. Zulke flessen plaats je volgens Test-Aankoop best in een professionele wijnopslag. Test-Aankoop onderscheidt onder meer:

• Thermo-elektrische kasten: weinig lawaai en trillingen, koelen tussen 12 en 18 °C, best niet in heel warme klimaten.
• Kasten met compressor: krachtiger, koelen tussen 4 en 20 °C, maar maken meer lawaai en trillen meer.

Bij een ingebouwde wijnkast is het volgens Test-Aankoop belangrijk genoeg ruimte te hebben voor een goede ventilatie.

Bronnen

Deze pagina steunt op de volgende openbare bronnen. De cijfers, uitspraken en prijzen hierboven komen uit deze publicaties.

• Test-Aankoop, De ultieme gids om de perfecte wijn te kiezen (wijngids)
• Test-Aankoop, Wat je nog niet wist over wijn (wijndossier)
• Test-Aankoop, Waar moet je op letten bij het kopen van een wijnkast?
• Technische infofiche Vocht in (kruip)kelders (Steunpunt Duurzaam Bouwen, 2021)
• Milieu Centraal (Nederland), Ventileren: schone lucht in huis