Bouwdroger of luchtontvochtiger in de kelder: wanneer helpt het?

Een bouwdroger of luchtontvochtiger haalt vocht uit de lucht. In een vochtige kelder lijkt dat de snelste oplossing, maar volgens Buildwise neemt een ontvochtiger niets weg van de noodzaak om te ventileren, en mag je bij een permanent toestel aannemen dat er een fundamenteel probleem is. Op deze pagina lees je wanneer een ontvochtiger in de kelder zinvol is en waar je op let, met informatie van Buildwise, het Steunpunt Duurzaam Bouwen en de Nederlandse Consumentenbond.

Wanneer is een ontvochtiger in de kelder zinvol?

In zijn dossier over kelderrenovatie, dat doorgaans over oudere gemetselde kelders gaat, schrijft Buildwise dat na de behandeling van de oorzaken van een vochtprobleem vaak een tijdelijk of permanent ontvochtigingsapparaat in de kelder geplaatst wordt om de relatieve luchtvochtigheid te verlagen. Buildwise onderscheidt twee situaties:

• Tijdelijk. Een ontvochtiger kan je overwegen in bijzondere gevallen, zoals tijdens de droogfase na een behandeling tegen opstijgend grondvocht of tegen infiltratie, of bij een uitzonderlijk intensief gebruik van de ruimte.
• Permanent. Moet je er altijd een laten draaien, dan mag je volgens Buildwise aannemen dat er een fundamenteel probleem is, met het gebouw of met een ongeschikt gebruik van de ruimte. Dat probleem moet voorrang krijgen.

Ook bij zomercondensatie, wanneer warme, vochtige buitenlucht op de koude kelderwanden condenseert, kan je met een luchtontvochtiger volgens Buildwise inspelen op de luchttemperatuur en de relatieve luchtvochtigheid. Lees meer in condens in de kelder of kruipruimte.

Ventileren blijft nodig

Een betere luchtvochtigheid neemt volgens Buildwise niets weg van de noodzaak om de kelder te ventileren. Zonder ventilatie krijg je volgens het Steunpunt Duurzaam Bouwen een permanent hoog vochtgehalte, met condensatie, schimmel en houtrot, en loop je het risico op een vochtprobleem op de verdieping erboven. Voor een bestaande kelder die je als bergruimte buiten het beschermd volume houdt, noemt het Steunpunt ventileren de belangrijkste en minimaal noodzakelijke ingreep. Meer in kelder ventileren.

Welk type werkt in een koude kelder?

• Condensatie-ontvochtiger. Werkt een beetje zoals een koelkast: lucht stroomt langs een koude verdamper en het vocht condenseert. Volgens de Consumentenbond werken deze toestellen het best boven 15 °C en zijn ze minder geschikt voor koele ruimtes zoals een kelder of garage.
• Adsorptie-ontvochtiger. Haalt vocht uit de lucht met een droogmiddel, vaak silicagel. Dit type werkt volgens de Consumentenbond goed in koude of onverwarmde ruimtes, maar verbruikt meer stroom.
• Toestel op basis van zout. Volgens Buildwise goedkoop en geluidloos, maar enkel bruikbaar in kleine ruimtes en goed voor een geringe hoeveelheid vocht.

Elektrische ontvochtigers zijn volgens Buildwise veel performanter dan systemen op basis van zout, maar ook duurder, redelijk energieverslindend en ze kunnen hinderlijk lawaai maken, vooral 's nachts.

Waterafvoer en drogen met mate

Het opgevangen water wordt volgens Buildwise met de hand verwijderd of via een rechtstreekse aansluiting op een afvoer. Gebruik je de ontvochtiger langere tijd op dezelfde plek, zoals in een kelder, dan is een afvoerslang volgens de Consumentenbond praktischer dan een watertank: het water loopt dan vanzelf weg en het toestel stopt niet als de tank vol is.

Droog niet te sterk. Volgens Buildwise kan een overmatige droging van de lucht oncomfortabel aanvoelen en tot uitbloeiingen leiden, omdat het vocht en de zouten naar het oppervlak van de muur trekken.

Eerst de oorzaak

Wil je de waterdichting van een bestaande kelder verbeteren, zoek dan volgens het Steunpunt eerst naar de oorzaak: scheurtjes of een slechte leidingdoorvoer kan je vrij eenvoudig plaatselijk oplossen, een niet-waterdichte constructie aanpakken is veel ingrijpender. Soms is dat volgens het Steunpunt zelfs niet aangewezen of mogelijk. Lees vochtige kelder: oorzaak en aanpak en kelderdichting.

Bronnen

Deze pagina steunt op de volgende openbare bronnen. De cijfers en uitspraken hierboven komen uit deze publicaties.

• Buildwise (WTCB), Renovatie van kelders, WTCB-Dossiers 2009/2.18 (2010)
• Buildwise, Waarom treedt er soms oppervlaktecondensatie op in een kelder?
• Technische infofiche Vocht in (kruip)kelders (Steunpunt Duurzaam Bouwen, 2021)
• Consumentenbond (Nederland), Luchtontvochtiger kopen: waar let je op?