Doorslaand vocht: herkennen, oorzaken en aanpak

Doorslaand vocht is regenwater dat door de buitenmuur naar binnen trekt, bijvoorbeeld als voegen of bakstenen beschadigd zijn (GGD). Je ziet het meestal als vochtplekken op de binnenkant van een buitenmuur.

Volgens Buildwise, het vroegere WTCB, zuigt metselwerk van nature water op door capillariteit. Samen met de druk van de wind bevordert dat regeninfiltratie, en in sommige gevallen dringt het water dwars door de gevel, rechtstreeks in verband met hoe hevig de slagregen is. Op deze pagina lees je hoe je het herkent en wat je ertegen kan doen.

Zo herken je doorslaand vocht

De GGD geeft deze aanwijzingen:

• De vochtplekken zitten altijd op buitenmuren, meestal aan één kant van het huis, de kant waar de regen op slaat.
• Ze zitten vaak halverwege of hoger op de muur.
• De plekken voelen vochtig aan, vooral als het regent, en zitten vaak plaatselijk, niet gelijkmatig over de muur.
• Soms zie je zoutuitslag, afbladderende verf of loskomend pleisterwerk.

Dat onderscheidt doorslaand vocht van opstijgend vocht, dat onderaan de muur zit, en van condensatievocht, dat ontstaat wanneer vocht uit de binnenlucht neerslaat op een koude muur. Meer over het verschil lees je in doorslaand of optrekkend vocht.

Waar komt het water binnen?

Het water komt binnen langs de buitenkant van het gebouw. De GGD noemt beschadigde voegen of bakstenen. Buildwise noemt ook regenwater dat binnenkomt door bijvoorbeeld een kapotte dakgoot, en het Departement Zorg rekent een kapotte dakgoot tot de defecten die je moet herstellen.

Buildwise wijdde een aparte publicatie aan slagregen bij massieve muren. Heb je een spouwmuur, lees dan ook doorslaand vocht bij een spouwmuur.

Welke maatregelen helpen?

Buildwise bespreekt voor massieve muren verschillende ingrepen, elk met voordelen en beperkingen:

• een goed onderhoud van de gevel;
• aandacht voor het ontwerp van de details;
• het aanbrengen van pleisterwerk;
• een waterwerende oppervlaktebehandeling;
• het plaatsen van een gevelbekleding.

Doorslaand vocht vraagt volgens de GGD vaak een bouwkundige oplossing. Ventileren en verwarmen alleen lossen het niet op.

Een gevel waterafstotend maken: wanneer wel en wanneer niet?

Een waterwerende behandeling, ook hydrofoberen of impregneren genoemd, maakt de gevel waterafstotend. Volgens Buildwise (WTCB-Contact 2017) zijn de meeste hydrofobeermiddelen in de handel doeltreffend: ze houden regenwater tegen, laten waterdamp door en vertragen de vervuiling van de gevel.

Er zijn wel grenzen. Volgens Buildwise kan het gebruik van hydrofobeermiddelen afgeraden zijn, met name als er scheuren breder dan 0,3 mm of zouten in het materiaal zitten, omdat de behandeling de schade dan kan verergeren of nieuwe problemen kan geven. Buildwise waarschuwt ook dat een waterwerende behandeling niet alle vochtproblemen in een gebouw voor eens en voor altijd oplost, en dat er altijd een nauwgezette diagnose aan vooraf moet gaan. Meer lees je in een gevel laten impregneren en buitenmuur waterdicht maken.

Na de herstelling

Als de oorzaak is weggenomen, moet de muur eerst drogen voor je binnen afwerkt. Zie je ook schimmel, lees dan schimmel op de muur verwijderen. Verwante situaties lees je in doorslaand vocht in een badkamermuur en doorslaand vocht in de kelder.

Bronnen

Deze gids steunt op de volgende openbare bronnen. Elke concrete aanbeveling hierboven komt uit een van deze publicaties.

• GGD Leefomgeving (Nederland), Schimmels weghalen en voorkomen
• Buildwise, Vocht in de bouw: slagregen bij massieve muren (2024)
• Buildwise (WTCB), FAQ: is de waterwerende behandeling van een gevelmetselwerk doeltreffend?, WTCB-Contact 2017/4
• Buildwise, Vochtproblemen in muren en kelders
• Buildwise (WTCB), Digest nr. 13: Injectie van metselwerk tegen opstijgend vocht (2016)
• Departement Zorg, Vocht en schimmel