Kelder impregneren: wanneer het werkt en wanneer niet

Eerst de oorzaak: welk water zit er in je keldermuur?

Volgens Buildwise hangt de keuze van de behandeling vooral af van de vorm waarin het water in de grond zit, van hoe vochtgevoelig de binnenafwerking is en van waarvoor je de kelder gebruikt. Grofweg zijn er drie situaties.

• Water dat binnendringt, soms onder druk. Bij een hoge grondwaterstand kan water onder druk via scheuren en kimnaden binnendringen, vaak onderaan de muren of op de overgang tussen vloer en muur (Homedeal). Staat het grondwater, ook tijdelijk, boven het niveau van de keldervloer, dan leidt dat in oudere gemetselde kelders volgens Buildwise bijna onvermijdelijk tot infiltraties die moeilijk of zelfs niet definitief weg te werken zijn.
• Vocht dat capillair door de muur trekt. Dat is geen vloeibaar water dat binnenstroomt, maar vocht dat vanuit de grond in de muren trekt. Buildwise noemt donkere vlekken, uitbloeiingen en schade door kristalliserende zouten als typische tekens. In oude ingegraven bouwwerken uit metselwerk komt dat bijna altijd voor, ook zonder grondwater.
• Condensatie. Vooral in de zomer kan warme, vochtige buitenlucht condenseren op de koudere kelderwanden. Buildwise noemt een beperkte, tijdelijke bevochtiging daardoor niet abnormaal voor een berging of garage. Isolatie, die de oppervlaktetemperatuur van de kelderwanden verhoogt, en een luchtontvochtiger kunnen het volgens dezelfde FAQ vermijden. Ventileer de kelder in de zomer ook niet overmatig, want de buitenlucht is dan warm en vochtig. Hoe en wanneer je verlucht, lees je in kelder ventileren.

De technieken langs binnen

Werken aan de buitenkant geniet volgens Buildwise de voorkeur. Is de buitenzijde niet bereikbaar, dan zijn er langs binnen deze mogelijkheden, naast een vochtmembraan onder een nieuwe dekvloer:

• Een waterdichte bepleistering over alle betrokken muren, met een mineraal bindmiddel (bijvoorbeeld hydrofobe cementtypes) of een organisch bindmiddel (bijvoorbeeld epoxyhars), in min of meer dikke lagen die het vochttransport verhinderen.
• Een ontdubbeling met noppenfolie, die in een kelder de gewone ontdubbeling met platen op een latwerk kan vervangen: membranen die ongevoelig zijn voor zouten en vocht worden mechanisch op de muur bevestigd en kunnen afgewerkt worden met een gewone binnenbepleistering.
• Een injectie met een hydrofobe oplossing in de muren, vergelijkbaar met een injectie tegen opstijgend vocht maar met meerdere injecties om de muren te verzadigen. Buildwise schrijft dat men meestal toch voor een waterdichte bepleistering kiest, omdat zo'n injectie veel product vraagt en heel delicaat en arbeidsintensief is.
• Een saneerpleister, niet te verwarren met een waterdichte bepleistering. Die erg poreuze pleister houdt vocht en zouten niet tegen, maar legt het verdampingsfront in de pleister zelf, zodat het oppervlak droog en vrij van uitbloeiingen blijft. Buildwise noemt ze vooral een toepassing voor geklasseerde gebouwen, ze mag niet afgewerkt worden, is afgeraden bij hygroscopische zouten en werkt per definitie maar een beperkte tijd. Meer in saneerpleister tegen vocht.

Homedeal noemt daarnaast een waterdichte coating op muren of vloeren. Die is volgens die prijsgids vooral geschikt bij lichte vochtproblemen of als preventieve maatregel, relatief goedkoop en snel uitgevoerd, maar niet bestand tegen hoge waterdruk.

De grens: water onder druk

Buildwise wijst erop dat muren die met een hydrofobe injectie beschermd zijn, geen bescherming bieden tegen waterinfiltraties onder druk. Ook Homedeal schrijft dat een simpele coating meestal niet volstaat tegen grondwater.

Staat het grondwater boven het niveau van de keldervloer, dan is volgens Buildwise zelfs de doeltreffendheid van een stijve bekuiping langs binnen eerder beperkt, omdat de bepleistering moeilijk ononderbroken te houden is ter hoogte van dwarsmuren en trappen. Een soepele bekuiping langs binnen houdt vocht via de keldervloer niet tegen. Bouwadviseur vat het samen: de buitenkant waterdicht maken is efficiënter dan de binnenkant dichten, want langs binnen heb je geen garantie op een perfect resultaat. Welke oplossingen er dan wel zijn, lees je in kelder waterdicht maken en kelderbekuiping.

Waarop je let bij een waterdichte bepleistering

• Een gezonde ondergrond. Een waterdichte bepleistering vraagt volgens Buildwise een ondergrond in goede staat, anders hecht ze niet goed en houdt ze niet lang. Ook dan kan het risico dat zouten kristalliseren tussen de bepleistering en het metselwerk nooit uitgesloten worden, en kan het loskomen van de bepleistering niet vermeden worden.
• Het vocht verplaatst zich. Omdat de meeste van deze systemen min of meer dampdicht zijn, is de kans groot dat de muren in contact met de grond vochtiger worden. Dat kan het opstijgend vocht in het metselwerk daarboven licht versterken. Buildwise raadt daarom aan de ingreep te vervolledigen met een behandeling tegen opstijgend vocht, op een niveau lager dan het kelderplafond. Zie opstijgend vocht.
• Gips enkel bij een normaal vochtgehalte. Een gipsbepleistering mag volgens Buildwise enkel bij een normaal vochtgehalte in de ruimte, een relatieve vochtigheid tussen 30 en 60 procent.
• Wat je met de kelder wil doen. Waar veel oppervlaktewater kan ophopen, raadt Buildwise een binnenafwerking aan die ongevoelig is voor vocht, en af te zien van een omvorming tot woonruimte.

Wat kost een kelder behandelen langs binnen?

De twee Belgische prijsgidsen die we raadpleegden, geven sterk uiteenlopende bedragen. Bekijk ze dus als ruwe orde van grootte, niet als offerte.

Een volledig overzicht met de werkwijze per methode vind je in kostprijs kelderdichting.

Zelf doen of uitbesteden?

Bij lichte problemen, zoals condensatie of kleine vochtplekken, kan je volgens Homedeal zelf aan de slag met betere ventilatie of een waterdichte coating, op voorwaarde dat je de juiste producten gebruikt en nauwkeurig werkt. Bij grondwater of water dat onder druk binnenkomt, volstaat dat niet en raadt die gids een specialist aan. Ook Buildwise begint elke aanpak met een nauwkeurige diagnose. Wil je de muren alleen een nieuwe afwerking geven, lees dan eerst een vochtige kelder schilderen.

Bronnen

Deze pagina steunt op de volgende openbare bronnen. De cijfers, uitspraken en prijzen hierboven komen uit deze publicaties.

• Buildwise (WTCB), Renovatie van kelders, WTCB-Dossiers 2009/2.18
• Buildwise, Vochtproblemen in muren en kelders
• Buildwise, Waarom treedt er soms oppervlaktecondensatie op in een kelder?
• Homedeal, Kelder waterdicht maken
• Bouwadviseur, Kelderdichting prijs