Waar zit het vocht vooral?
Gratis en zonder gegevens. Duurt ongeveer 15 seconden.
Een gevel reinigen is volgens de Gids voor de restauratie van metselwerk van Buildwise (WTCB, 2004) in de eerste plaats een esthetische ingreep: zo veel mogelijk vervuiling en zo weinig mogelijk materiaal wegnemen. Weinig hechtend stof en roet gaan weg, terwijl de gevel de sporen van de tijd en zijn patina behoudt. Geregeld reinigen hoort volgens de gids bij het normale onderhoud van een gebouw, en een correct uitgevoerde reiniging kan onrechtstreeks de levensduur van de materialen verlengen, omdat vuile lagen de verwering kunnen versnellen.
Op een site over vocht is één nuance belangrijk: reinigen haalt vuil weg, het maakt een gevel niet waterdicht. Hoe je een gevel na het reinigen beschermt, lees je verderop.
Wat een gevelreiniging wel en niet doet
- Vuil gaat weg, vlekken meestal niet. Buildwise maakt een onderscheid tussen vuilafzetting, die op het oppervlak ligt, en vlekken, die in het materiaal gedrongen zijn. Vlekken verwijder je niet door te reinigen. Dat lukt alleen door een deel van het oppervlak weg te nemen of met een geschikt scheikundig preparaat, en voor historische gebouwen raadt de gids dat af.
- Kleurverschillen blijven. Kleurschakeringen die eigen zijn aan het materiaal, of die ontstaan door een ongelijke veroudering, horen bij de gevel. Pogingen om een uniform uitzicht te krijgen zijn volgens Buildwise geen reinigen meer en worden afgeraden, omdat ze drastische ingrepen vragen met een twijfelachtig resultaat.
- Verweerde stenen vragen meer. Bij beschadigde of sterk verweerde materialen volstaat een eenvoudige reiniging doorgaans niet en zijn bijkomende restauratiewerken nodig.
Reinigen is volgens de gids een gevoelige ingreep die onherstelbare schade kan veroorzaken als hij niet oordeelkundig en zorgvuldig gebeurt.
Eerst een vooronderzoek en een proefvlak
De aard en de toestand van de materialen bepalen welke techniek en welke instellingen geschikt zijn. Buildwise ziet nog te vaak betwistingen na een reiniging: ofwel werd heel voorzichtig gereinigd en valt het uitzicht tegen, ofwel werd zo stevig gereinigd dat de gevel wel proper is, maar onherstelbaar beschadigd.
- Vooronderzoek. In zijn eenvoudigste vorm zijn dat visuele waarnemingen. De gids raadt sterk aan de toestand vóór de reiniging met foto's vast te leggen, zodat je het eindresultaat later objectief kan beoordelen.
- Proefreiniging. Voor de hele gevel gereinigd wordt, zou er altijd een proef moeten gebeuren op één of meer representatieve proefvakken, liefst op een plek die wat uit het zicht ligt. Een ongeschikte techniek of verkeerd ingestelde parameters kunnen de gevel immers onherstelbaar beschadigen. Vaak blijkt uit die proef dat verschillende geveldelen een andere techniek vragen.
- Voorbereiding. Voor de reiniging moeten de voegen tussen het schrijnwerk en de ruwbouw afgedicht zijn en worden de delen afgeschermd die niet gereinigd moeten worden.
Vochtprobleem? Vraag een gratis vochtdiagnose
Een erkende vochtexpert bij jou in de buurt komt vrijblijvend langs voor een heldere diagnose en prijsindicatie.
De reinigingsmethodes volgens Buildwise
| Methode | Geschikt voor | Opgelet |
|---|---|---|
| Verzadigde stoom (120 tot 160 °C aan de spuitmond, meestal 0,2 tot 0,6 MPa) | Oppervlakkige vervuiling. Het oppervlak wordt meestal niet aangetast en het patina blijft. Bijzonder geschikt voor compacte natuursteen en weinig poreuze materialen zoals architectonisch beton, en voor regelmatig onderhoud. | Diep en sterk hechtend vuil gaat niet weg. Fijn beeldhouwwerk en fijn bewerkte oude materialen kunnen door de warmte barsten. Geen stof, weinig water, wel veel energie. |
| Water onder druk (3 tot 10 MPa, koud of warm) | Lijkt volgens Buildwise geschikt voor harde en compacte materialen, en voor het regelmatige onderhoud van gevels die waterwerend gemaakt zijn. | Brosse of loszittende voegen kunnen snel weggespoeld worden. Hoge druk wordt afgeraden voor zachte of verweerde materialen. Behalve in uitzonderlijke gevallen niet hoger dan 10 MPa. Een waaiervormige straal geeft minder kans op schade dan een geconcentreerde straal. |
| Zure reinigingsmiddelen | Vuil losmaken via een reactie met het materiaaloppervlak. | Een proefreiniging op een klein, wat verborgen vlak is absoluut noodzakelijk, verscheidene weken voor de definitieve keuze, om te zien of er bij het drogen uitbloeiingen of vlekken ontstaan. Er zijn meestal gezondheids- en milieurisico's, en volgens de gids hoort dit werk bij een gespecialiseerde uitvoerder. Zoutzuur en zwavelzuur worden voor alle materialen zeer sterk afgeraden. |
| Lagedrukstralen (onder 1 MPa, zoals droog zandstralen, nevelstralen of gommage) | In principe al het vuil, omdat het schurend werkt. Het resultaat hangt sterk af van het vakmanschap en de juiste keuze van straalmiddel en druk. | Niet geschikt voor gladde of gepolijste oppervlakken. Zachtere delen van een gevel kunnen sterker eroderen. Verkeerde instellingen kunnen de ondergrond beschadigen. |
Voor beschermde monumenten en waardevolle gevels raadt Buildwise niet of zeer weinig schurende methodes aan, zoals verzadigde stoom of lagedrukstralen met fijne granulaten.
Na de reiniging: beschermen of niet?
Poreuze materialen nemen na een reiniging vaak meer water op dan ervoor, ongeacht hoe ze gereinigd werden. Dat kan nieuwe vervuiling of biologische groei versnellen. Buildwise noemt twee mogelijke nabehandelingen:
- Een vochtwerende bescherming beperkt de waterabsorptie en zorgt dat vuil minder diep indringt, zodat de gevel makkelijker te onderhouden is. Maar ze mag niet op een zoutbelaste ondergrond, want dan kunnen zouten achter de waterwerende laag kristalliseren en die laag plaatselijk afstoten. Vuil spoelt bovendien enkel af waar de regen over de gevel loopt, wat een ongelijkmatige vervuiling kan geven. Er zijn ook voorbeelden van meer biologische groei na een onaangepaste bescherming.
- Een biocide kan overwogen worden als de kans op biologische groei groot is. Het doodt de aanwezige organismen, maar verhindert niet dat er later nieuwe groei ontstaat.
Beide behandelingen komen volgens de gids meestal niet meteen na de reiniging, maar eerder tegen het einde van de restauratiewerken. Is een gevel al waterwerend gemaakt, dan kan je hem met een gepaste techniek, zoals water onder druk, reinigen zonder de bescherming noemenswaardig aan te tasten. De werking van elke behandeling is wel beperkt in de tijd. Meer over die stap lees je in een gevel laten impregneren.
Wat kost een gevelreiniging?
Bouwadviseur noemt meestal zo'n € 5 tot € 20 per m². Homedeal noemt op zijn prijspagina gemiddeld € 8 tot € 25 per m² en in zijn artikel over gevel reinigen gemiddeld € 5 tot € 20 per m². De Homedeal-bedragen per methode in de tabel hieronder komen uit dat artikel. De prijs hangt af van de methode, de oppervlakte, de vervuilingsgraad en de bereikbaarheid: zijn er steigers nodig, moet de straat afgezet worden? Bouwadviseur waarschuwt dat er onder de vervuiling soms schade zit, en het herstel daarvan doet de prijs oplopen.
| Methode | Homedeal (per m²) | Bouwadviseur (per m², incl. btw) |
|---|---|---|
| Hogedrukreiniging | € 5 tot € 10 | niet vermeld |
| Stoomreiniging | € 8 tot € 15 | € 5 |
| Chemische reiniging | € 10 tot € 20 | € 15 |
| Stralen | € 15 tot € 30 | € 15 (zandstralen), € 15 tot € 20 (nevel- en vochtstralen) |
Voor een gevel van ongeveer 60 m² noemt Homedeal € 500 tot € 1.500 voor enkel reinigen, € 2.200 tot € 3.200 samen met voegwerkherstel en € 3.500 tot € 5.000 als je de gevel daarna ook laat impregneren. Een volledig kostenoverzicht vind je in gevelreiniging en impregneren: kosten.
Vochtprobleem? Vraag een gratis vochtdiagnose
Een erkende vochtexpert bij jou in de buurt komt vrijblijvend langs voor een heldere diagnose en prijsindicatie.
Voegen en mos
Omdat brosse voegen bij een reiniging met water onder druk snel kunnen wegspoelen, loont het om de voegen vooraf te bekijken. Zijn ze versleten, dan raadt Homedeal aan ze meteen mee aan te pakken. Lees daarvoor voegwerk herstellen tegen vocht. Groeit er mos of groene aanslag op je gevel, kijk dan bij mos op de gevel verwijderen.
Bronnen
Deze pagina steunt op de volgende openbare bronnen. De cijfers, uitspraken en prijzen hierboven komen uit deze publicaties.
Welke gevelreiniging is het zachtst voor de gevel?
Mag je een gevel met een hogedrukreiniger reinigen?
Gaan vlekken weg bij een gevelreiniging?
Ervaringen met onze gratis vochtdiagnose
Wat huiseigenaren zeggen na hun vrijblijvende diagnose door een erkende expert.
