Buitenmuur schilderen: welke verf, welke voorbereiding en wanneer

Is de muur geschikt om te schilderen?

Een verfsysteem moet volgens Buildwise op een gezonde ondergrond komen. Dat betekent:

• geen bewegende scheuren in de muur;
• gevelmateriaal met voldoende samenhang, zonder afschilferend, afbladerend of verpoederend materiaal;
• geen beduidende vocht- of zoutproblemen;
• een voldoende absorberende ondergrond als je een mineraal systeem gebruikt.

Ga ook na of de muur vroeger al behandeld werd en of daar nog sporen van zijn, zoals verpoederende verf of een waterwerend effect. Bevat de ondergrond veel oplosbare zouten of is hij in zeer slechte staat, dan kan volgens de gids geen enkel verfsysteem een bevredigend resultaat garanderen, en in uitzonderlijke gevallen zie je beter af van schilderen. Heeft je gevel een vochtprobleem, lees dan eerst doorslaand vocht en vochtwerende verf.

De ondergrond voorbereiden

• Verwijder lagen die niet meer hechten en fixeer verpoederende zones. Soms moet het oppervlak eerst wat opgeruwd worden door te stralen.
• Schilder je rechtstreeks op metselwerk, ga dan na of het in voldoende goede staat is. Meestal gebruikt men dan een verfsysteem met een hechtlaag (primer).
• Is het pleisterwerk beschadigd, zoek dan eerst de oorzaak van de schade. Soms is vernieuwen aangewezen. Zijn er enkel niet-bewegende scheuren, dan kan een glasvlies ze overbruggen.
• Herschilder je over bestaande verf: verf met een barstpatroon wordt eerst afgestoken en afgepuimd, plaatselijk afschilferende verf wordt geplamuurd, en verf die enkel afkrijt, behandel je met een fixeermiddel.

Een muur die er goed uitziet, kan volgens de gids toch gebreken hebben die pas in de nieuwe verf aan het licht komen. Een proefvak, lang genoeg op voorhand, beperkt dat risico.

Let op met oude verflagen: veel oude verfsystemen bevatten loodwit. Bij afsteken, afpuimen, schuren of zandstralen kunnen looddeeltjes vrijkomen die de gezondheid van de uitvoerders en omstaanders kunnen aantasten. De gids raadt dan voorzorgsmaatregelen aan om het vrijkomen van looddeeltjes zo veel mogelijk te beperken: laat zandstralen, afsteken, afpuimen en afschuren achterwege. Verwijder je de verf toch, gebruik dan bij voorkeur afbijtmiddelen of verweek de lagen door ze op te warmen.

Welke verf voor een buitenmuur?

De dampdoorlatendheid in een muur moet volgens Buildwise gewoonlijk van binnen naar buiten toenemen, zodat de meest dampdoorlatende laag meestal aan de buitenkant zit. De gids beschrijft de meest voorkomende gevelverven zo:

Binnen eenzelfde familie kunnen producten nog sterk verschillen. Raadpleeg dus altijd de technische fiche van de fabrikant. En op een gevel die waterwerend gemaakt is, kan je volgens de gids niet om het even welk verfsysteem aanbrengen. Meer over waterwerend behandelen lees je in een gevel laten impregneren.

Een spouwmuur schilderen?

Bij een spouwmuur zorgt het buitenste muurblad voor de regendichtheid. Het Steunpunt Duurzaam Bouwen schrijft in zijn infofiche over nieuwe spouwmuren dat verf geen perfect regendichte laag vormt en het gevelmetselwerk minder goed laat uitdrogen. Dat kan volgens de infofiche enkel bij een gedeeltelijke spouwvulling of met een heel dampopen verf, ook voor de latere verflagen. Bij sterk waterabsorberende of heldere en bleke gevelstenen die gevoeliger zijn voor vervuiling kan volgens de infofiche een hydrofuge aangewezen zijn. Een andere manier die de infofiche noemt om de gevelsteen waterdichter te maken, is het metselwerk kaleien.

Bij welk weer schilder je?

Tenzij de fabrikant andere voorschriften geeft, gelden volgens Buildwise deze voorwaarden:

• tijdens het werk mag de muur niet rechtstreeks blootstaan aan regen of aan snelle uitdroging door volle zon of veel wind;
• de verse laag moet minstens 24 uur zo goed mogelijk beschermd worden tegen regen en zon;
• tijdens het werk en de 24 uur erna moet het minstens 5 °C zijn, en voor sommige verfsystemen wordt zelfs minstens 10 °C aanbevolen.

De gids merkt op dat het weer in België zeer wisselvallig is en ideale omstandigheden zelden voorkomen. Beschermzeilen aan de stelling kunnen de invloed van het weer beperken. Begint het onverwacht te regenen, dan stop je en bescherm je wat net geschilderd is.

Bronnen

Deze pagina steunt op de volgende openbare bronnen. De cijfers en uitspraken hierboven komen uit deze publicaties.

• Buildwise (WTCB), Gids voor de restauratie van metselwerk, deel 5: gevelafwerking en gevelbescherming (2008)
• Technische infofiche Nieuwe spouwmuren (Steunpunt Duurzaam Bouwen, 2022)