Voegwerk herstellen tegen vocht: wanneer en hoe hervoegen verloopt

Waarom voegen belangrijk zijn tegen vocht

De voegmortel beschermt volgens Buildwise de achterliggende metselmortel en heeft zo een zelfopofferende rol. Bij massief metselwerk kan de voegmortel ook helpen om regendoorslag te voorkomen. Woningpas Vlaanderen raadt aan de gemetselde buitenmuren regelmatig na te kijken op losse of ontbrekende voegen, om doorslaand vocht te voorkomen. Meer in doorslaand vocht in een binnenmuur.

Verwar uitgevallen voegen niet met open stootvoegen, waarschuwt Bouwadviseur. Die openingen in een spouwmuur zijn er bewust. Meer daarover in een waterkering in een muur.

Zoek eerst de oorzaak

Is het voegwerk ernstig beschadigd, zoek dan volgens Buildwise eerst de oorzaak. Schade aan de voegmortel wijst niet altijd op gebreken van de voegmortel zelf, maar kan ook het gevolg zijn van een vorstgevoelige stelmortel erachter. In dat geval volstaat het vernieuwen van de voegen gewoonlijk niet, en moet het vochtgehalte in de stelmortel zo laag mogelijk blijven, bijvoorbeeld met een doeltreffende waterwerende behandeling. Ook die kan volgens Buildwise de vorstbestendigheid nooit volledig garanderen. Zie je scheuren in de gevel, dan is het volgens Bouwadviseur belangrijk om de oorzaak te onderzoeken.

Zo verloopt hervoegen

Het vernieuwen van het beschadigde of verweerde oppervlaktelaagje heet volgens Buildwise hervoegen. Afhankelijk van de schade gebeurt dat plaatselijk of volledig. Men probeert het oorspronkelijke voegmateriaal zo veel mogelijk te behouden, maar moet een zeer groot deel, bijvoorbeeld meer dan de helft, vernieuwd worden, dan kiest men gewoonlijk voor het volledige geveldeel. Buildwise beschrijft deze stappen in zijn gids voor de restauratie van metselwerk, waarin de te verwijderen voegen meestal vooraf door de architect bepaald worden:

1. De oude voegen verwijderen. Gewoonlijk met een (pneumatische) beitel of een slijpschijf, voorzichtig om de stenen niet te beschadigen. Vooral bij de stootvoegen is het risico op beschadiging groot. De voegdiepte bedraagt bij voorkeur 1 tot 1,5 keer de voegbreedte. Daarna wordt het stof uit de voeg verwijderd.
2. De ondergrond voorbevochtigen, zodat er niet te veel vocht aan de mortel onttrokken wordt.
3. Een geschikte voegmortel aanmaken of gebruiksklaar laten leveren.
4. De voegen vullen en verdichten.
5. Het voegwerk een tijd vochtig houden voor een goede verharding. Afhankelijk van het weer kan regelmatig herbevochtigen nodig zijn.

Uithakken of uitslijpen kan allebei, schrijft Bouwadviseur: slijpen gaat sneller en is preciezer, maar duurder en veroorzaakt veel stof.

Beperkingen

• Vervang je de voegen maar plaatselijk, dan zijn kleur- en structuurverschillen met het oude voegwerk volgens Buildwise onvermijdelijk. Ook Bouwadviseur wijst erop dat het moeilijk is om exact dezelfde voegspecie te krijgen.
• Smalle voegen, smaller dan 5 mm, kunnen volgens Buildwise meestal maar moeilijk vrijgemaakt worden zonder de stenen te beschadigen. Herstellingen aan zulke voegen laat je volgens Buildwise best achterwege.
• Na het hervoegen kunnen uitbloeiingen ontstaan. Sulfaatuitbloeiingen verdwijnen volgens Buildwise doorgaans spontaan. Wordt vers voegwerk blootgesteld aan felle regen, dan kunnen er calciumcarbonaatafzettingen verschijnen. Die zijn onoplosbaar in water; verwijderen met verdunde zuren kan, maar houdt volgens Buildwise bepaalde risico's in.
• Zelfs bij zorgvuldig werk is het volgens Buildwise niet altijd te vermijden dat de stenen bevuild worden.

Wat kost voegwerk?

Het offerteplatform Bouwadviseur geeft op zijn pagina over gevelrenovatie deze gemiddelde prijzen per m². Of de btw inbegrepen is, vermeldt het daar niet:

De prijs hangt volgens Bouwadviseur sterk af van het type voegwerk. Op zijn overzichtspagina over gevelwerken noemt Bouwadviseur voor voegwerken en impregneren van een gevel samen € 15 tot € 25 per m², als gemiddelde prijs inclusief materiaal, arbeidskosten en btw. De bedragen verschillen dus per pagina: vraag offertes aan voor een exacte prijs. Wil je de gevel daarna ook beschermen, lees dan een gevel laten impregneren. In een gevelrestauratie gebeurt hervoegen volgens Buildwise steeds vóór een waterwerende behandeling. Woningpas Vlaanderen waarschuwt wel dat waterweringsproducten op de gevel vaak niet duurzaam zijn en de vochthuishouding in de woning verstoren.

Bronnen

Deze pagina steunt op de volgende openbare bronnen. De cijfers, uitspraken en prijzen hierboven komen uit deze publicaties.

• WTCB (Buildwise), Gids voor de restauratie van metselwerk, deel 4B: restauratie van gevelmaterialen (vervolg), procedures 177 tot 179 (2006)
• Woningpas Vlaanderen, Vermijden van doorslaand vocht
• Bouwadviseur, Gevelwerken
• Bouwadviseur, Gevelrenovatie prijs