Tips om je vochtige keuken te ventileren

Hoe kan ik mijn keuken ventileren

Vochtontwikkeling in de keuken ontstaat doordat wij dagelijks met rond de 10 liter vocht in huis bezig zijn. Maar ook optrekkend vocht dat door het naar boven stuwend water ontstaat, kan vochtontwikkeling veroorzaken. Daarnaast zijn onze muren niet hermetisch gesloten waardoor vocht via de naden worden doorgelaten, het zogenoemd doorslaand vocht. Gelukkig zijn er verschillende manieren om je keuken te ventileren. Een goede ventilatie in de keuken is belangrijk om de luchtkwaliteit te behouden en vochtproblemen te voorkomen. Het is aan te raden om altijd zo veel mogelijk vocht en kookdampen direct bij de bron af te voeren met een efficiënte afzuigkap die naar buiten is aangesloten, zodat de lucht het huis volledig verlaat en niet in andere binnenruimtes terechtkomt.

Verluchten of ventileren: wat werkt echt tegen keukenvocht?

Er zijn twee manieren om van het vocht in je keuken af te komen. De simpelste manier is uiteraard om je keuken te verluchten. Je doet dagelijks voor ongeveer een half uur de ramen open waardoor verse lucht naar binnen komt en zodoende het overtollig vocht verdwijnt. Maar je kunt natuurlijk ook je keuken ventileren. Het openen van ramen zorgt voor directe afvoer van vochtige lucht. Zorg indien mogelijk voor kruisventilatie door twee tegenoverliggende ramen of deuren te openen: hierdoor ontstaat een luchtstroom die vocht en geurtjes veel sneller afvoert.

Je hele woning ventileren: waarom de keuken daar baat bij heeft

Maar hoe ga je nou precies je keuken ventileren? Door je woning te ventileren ben je dag en nacht bezig de lucht in je woning te verversen. Het uitgangspunt bij ventilatie is dat ernaar gestreefd wordt om voor een zo gezond mogelijke luchtkwaliteit te zorgen, door constant voor de aanvoer van zuurstofrijke lucht te zorgen. Ventileren kun je aanvankelijk van de omstandigheid van of in je keuken, op de natuurlijke manier of door middel van ventilatiesystemen.

Natuurlijke ventilatie: wanneer die volstaat voor je keuken

Bij natuurlijke ventilatie vindt de luchttoevoer via ventilatieroosters in de kozijnen, deuren of de gevels van je woning plaats. Maar soms wordt je woning ook via klepraampjes geventileerd wanneer ventilatieroosters ontbreken. De gezonde lucht blijft behouden en de vuile vochtige lucht wordt via kanalen vanuit de keuken en de badkamer afgevoerd. Hier zorgt de natuurlijke zuigkracht voor.

Let op: voor voldoende natuurlijke ventilatie is het belangrijk dat roosters en ramen regelmatig worden gereinigd. Ophoping van stof of verfresten kan de werking ernstig beperken, waardoor vocht langer in je keuken blijft hangen.

Ventilatiesystemen voor je keuken: welk systeem past bij jou?

In de meeste woningen tref je tegenwoordig ventilatiesystemen aan. Er zijn op de markt verschillende ventilatiesystemen te krijgen die afhankelijk van je type woning geïnstalleerd kunnen worden. Aan de hand van de ruimte waar die geplaatst moet worden, wordt aan de klant advies gegeven. Er zijn bijvoorbeeld ventilatoren met een enkele afzuiging en ook met een warmterecuperatie.

Een ventilatiesysteem met enkele afzuiging voert dag en nacht vervuilde lucht af en brengt luchtcirculatie opgang. Middels een schakelaar kun je dit systeem bedienen en kun je ervoor kiezen om de stand te bepalen. In tegenstelling tot voornoemd systeem gaat er bij het systeem met warmterecuperatie geen warmte verloren. De warmte uit de afgevoerde lucht wordt teruggewonnen en aan de verse toevoerlucht afgegeven (systeem D of WTW). Zo blijf je ventileren zonder onnodig warmte uit je woning te verliezen.

Recirculatie of afvoer naar buiten: wat wint tegen vocht?

De afzuigkap zelf bepaalt hoeveel vocht je keuken echt verlaat. Een kap met afvoer naar buiten blaast de vochtige kookdamp door een kanaal de gevel of het dak uit, waardoor waterdamp, warmte en geur samen verdwijnen. Een recirculatiekap doet dat niet: die zuigt de lucht op, laat vet en geur achter in de filters en blaast diezelfde lucht terug de keuken in. Vet en geur worden gefilterd, maar de waterdamp blijft hangen. Voor het vochtprobleem is de kap met buitenafvoer dus de sterkste keuze.

Kan je niet naar buiten afvoeren, bijvoorbeeld in een appartement of bij een kookeiland zonder kanaal, dan is een recirculatiekap een werkbaar alternatief, maar dan moet je de damp op een andere manier kwijt: een raam op kier, een ventilatierooster of een mechanisch systeem dat het vocht afvoert. Zorg voor voldoende capaciteit. Een vuistregel is de inhoud van de keuken (lengte x breedte x hoogte) maal tien als minimaal debiet in m³/uur, met wat extra bij een open keuken. Wil je het bredere plaatje van welk systeem bij je woning past, lees dan ventilatie tegen vocht en de vergelijking van een ventilatiesysteem C of D.

Condens op de achterwand en tegen de afzuigkap voorkomen

Zie je tijdens het koken waterdruppels tegen de afzuigkap of op de tegels achter je kookplaat, dan is dat condens. Warme, vochtige kookdamp raakt een koud oppervlak en de waterdamp slaat neer als vocht. Het is een natuurlijk verschijnsel, maar blijft het te lang zitten dan krijg je op termijn schimmel in de voegen en op de wand.

• Zet de afzuiging een paar minuten voor je begint te koken al aan op een lage stand, zo komt de luchtstroom op gang voor de damp ontstaat.
• Laat de kap na het koken nog tien tot vijftien minuten doorlopen zodat de restdamp mee afgevoerd wordt.
• Kook met deksels op je potten, dat scheelt aanzienlijk in de hoeveelheid waterdamp.
• Veeg neergeslagen condens droog en houd de wand achter de kookplaat goed geventileerd.

Blijft het condens terugkomen of zit er al aanslag, kijk dan bij condensatievocht en de gerichte aanpak van schimmels in de keuken. Wordt de luchtvochtigheid in de hele woning te hoog, dan helpt het meten met een hygrometer.

Onderhoud: houd je afzuiging op kracht

Een vervuilde afzuigkap verliest zuigkracht en voert dan minder vocht en kookdamp af, precies wat je niet wil. Onderhoud is daarom geen bijzaak maar de kern van goede keukenventilatie.

• Reinig de metalen vetfilters ongeveer elke twee tot drie maanden, meestal kan dat gewoon in de vaatwasser. Vol gelopen vetfilters remmen de luchtstroom.
• Vervang bij een recirculatiekap het actieve koolstoffilter ongeveer elke zes tot twaalf maanden, afhankelijk van hoe vaak je kookt. Een verzadigd koolstoffilter filtert nauwelijks nog geur.
• Controleer bij een kap met buitenafvoer of het kanaal en de terugslagklep vrij zijn, zodat de damp echt naar buiten kan.

Heb je een mechanisch ventilatiesysteem dat mee afzuigt in de keuken, dan geldt hetzelfde principe voor de kanalen en de box. Hoe je dat aanpakt lees je bij ventilatiesysteem reinigen en onderhouden. Merk je ondanks alles blijvend vocht of een muffe geur, vraag dan een gratis vochtdiagnose aan om de oorzaak te laten bepalen.