Beslagen ramen jagen veel mensen schrik aan, maar de plek waar de condens zit vertelt het hele verhaal. Zit het vocht aan de buitenkant van je ruit, dan is er meestal niets aan de hand — vaak is het zelfs goed nieuws. Zit het vocht tussen de twee glasplaten van je dubbel glas, dan is er wél een probleem: de ruit is lek. Deze twee situaties worden constant door elkaar gehaald, terwijl ze bijna tegengesteld zijn. Hieronder houden we ze strikt uit elkaar, zodat je meteen weet of je kunt afwachten of moet ingrijpen. Voor condens aan de binnenkant van je raam — dat een heel andere oorzaak heeft — vind je onderaan de juiste doorverwijzing.
Condens aan de buitenkant van het raam: meestal een goed teken
Zie je 's ochtends een waas of dauwdruppels aan de buitenkant van je ruit, dan schrik je misschien, maar dit is doorgaans juist een gunstig signaal. Condens aan de buitenkant van het raam is bij HR++ glas een goed teken van uitstekende isolatie. Modern isolatieglas houdt de warmte zo goed binnen dat er nauwelijks nog warmte de buitenste glasplaat bereikt. Die buitenruit blijft daardoor koud. Zakt de buitentemperatuur in een vochtige nacht onder het dauwpunt — typisch in het voor- en najaar en vroeg in de ochtend — dan slaat de luchtvochtigheid neer op dat koude glas. Precies hetzelfde als dauw op het gras of op een geparkeerde auto.
Waarom condens aan de buitenkant van het raam ontstaat, komt dus neer op één ding: de warmte blijft binnen. Bij oud enkel glas of slecht dubbel glas zie je dit zelden, omdat daar wél warmte naar buiten lekt en de ruit opwarmt. Dat condens aan de buitenkant van hr++ glas voorkomt, bevestigt dat je beglazing goed presteert en energie bespaart. Het is volkomen normaal en onschadelijk. Je hoeft niets te doen: zodra de zon op het glas schijnt of er wat wind langs strijkt, verdampt de condens vanzelf. Dat condens aan de buitenkant van ramen normaal is, wil niet zeggen dat je er nooit last van hebt — bij sommige raamoriëntaties duurt het even voor het opklaart — maar een defect is het niet.
Condens tussen dubbel glas: dit is wél een lek
Heel anders wordt het als het vocht zich tussen de twee ruiten bevindt en je het er met geen enkele doek af krijgt — logisch, want het zit ín de spouw. Condens tussen dubbel glas betekent dat de randafdichting van je isolatieglas het heeft begeven. De oorzaak van condens tussen dubbel glas is bijna altijd een lekke of verouderde kitrand. Door jarenlange temperatuurschommelingen, uv-licht, beweging in het kozijn of aanhoudend vocht onderaan het raam raakt die afdichting beschadigd. De droge, geïsoleerde gasvulling (vaak argon) tussen de ruiten lekt weg en vochtige buitenlucht komt in de plaats. Bij afkoeling condenseert dat vocht op het glas — nu aan de binnenzijde van de spouw, onbereikbaar.
Zodra er vocht tussen dubbel glas zichtbaar wordt, is de isolatieruit definitief aangetast. De isolatiewaarde is verminderd en het glas beslaat telkens terug. Dit is de kern van het verschil tussen condens aan de binnenkant en buitenkant van het raam versus condens ín het glas: buiten is dauw, binnenin is een dubbel glas lek. Sommige bedrijven bieden aan de ruit te 'drogen' door een gaatje te boren en droge lucht door de spouw te blazen. In de praktijk is dat zelden een blijvende oplossing: de beschadigde afdichting blijft, dus het vocht komt terug. Vocht tussen dubbel glas verwijderen of vocht tussen ruiten oplossen lukt daarom vrijwel nooit duurzaam — condens tussen dubbel glas verwijderen komt in de praktijk neer op de glasplaat (de isolatieruit) laten vervangen. Het kozijn zelf kan meestal blijven zitten; alleen het glaselement wordt vernieuwd.
