Vochtmeter: wat meet hij en hoe betrouwbaar is hij?

Wie een vochtprobleem vermoedt, wil het vaak eerst meten. Dat kan, maar elke vochtmeter heeft zijn grenzen. Een meter die het vocht in een muur meet, is iets anders dan een meter voor de luchtvochtigheid, en niet elk toestel geeft een betrouwbaar getal.

Op deze pagina lees je welke soorten vochtmeters er zijn, wat ze wel en niet kunnen, en wanneer een nauwkeurigere meting nodig is. We baseren ons op de publicaties van Buildwise, het vroegere WTCB.

Vocht in de muur meten: elektrische vochtmeters

Elektrische vochtmeters werken volgens Buildwise op een capacitief of resistief principe. Het zijn gebruiksvriendelijke toestellen die nuttig zijn om snel de probleemzones af te bakenen en te zien waar verder onderzoek nodig is.

Ze hebben wel duidelijke grenzen:

• Ze zijn niet volledig nauwkeurig. De meting wordt sterk beïnvloed door de dichtheid van het materiaal, door zouten en door metalen in de muur.
• Buildwise raadt ze af om het vochtgehalte in metselwerk precies te bepalen, en ook om te controleren of het metselwerk na een behandeling droog is.

Gebruik een elektrische meter dus om te vergelijken: waar is de muur vochtiger dan elders, en waar is verder onderzoek nodig? Lees een hoge waarde niet zonder meer als bewijs van een bepaald vochtprobleem.

Nauwkeuriger: de carbidemeting

Wie het vochtgehalte echt wil kennen, heeft een staal van het materiaal nodig. Volgens Buildwise neem je daarvoor op de gewenste diepte een staal dat representatief is, en bepaal je het vochtgehalte ter plaatse met een carbidefles of in een labo door het staal te wegen voor en na het drogen. De carbidefles is nauwkeuriger dan een elektrische meter, maar moeilijker te gebruiken.

Ook een nauwkeurige meting vraagt voorzichtigheid bij het interpreteren. Volgens Buildwise kunnen stalen van een andere diepte, of van twee materialen naast elkaar, zoals baksteen en mortel, een heel ander vochtgehalte geven.

Wanneer heb je een meting nodig?

• Voor je afwerkt na een behandeling. Na een injectie tegen opstijgend vocht raadt Buildwise aan het vochtgehalte te controleren voor je pleistert. Ligt het hoger dan 4 massaprocent, laat de muur dan verder drogen.
• Voor je een elastische vloerbekleding plaatst. Buildwise noemt het bij een dekvloer onontbeerlijk om na de indicatieve metingen met een elektrische meter nog een of meer metingen met een calciumcarbidefles uit te voeren, bijvoorbeeld op de plaats waar de elektrische meter het hoogst uitkwam.
• Om de oorzaak te vinden. Een meting alleen vertelt niet waar het vocht vandaan komt. Daarvoor moet je kijken naar waar en wanneer het vocht zich toont. Lees vochtige muren: oorzaak en aanpak.

Meer over de carbidemeting lees je in de carbuurtest. Over betonvloeren lees je meer in vocht meten in een betonvloer.

Luchtvochtigheid meten: de hygrometer

Een hygrometer meet niet het vocht in de muur, maar de relatieve vochtigheid van de lucht. Buildwise noemt eenvoudige toestellen zoals haarhygrometers en elektrische thermo-hygrometers. De luchtvochtigheid wordt meestal samen met de temperatuur gemeten om het risico op condensatie in te schatten.

Twee aandachtspunten uit dezelfde publicatie: hygrometers raken vrij snel ontregeld en moeten regelmatig geijkt worden, en één meting zegt weinig. Meet op verschillende momenten van het jaar, of gebruik een toestel dat de evolutie bijhoudt.

Welke waarden je best aanhoudt, lees je in een goede luchtvochtigheid in huis. Meer over meten staat in luchtvochtigheid in huis meten en een hygrometer kopen.

Bronnen

Deze gids steunt op de volgende openbare bronnen. Elke concrete aanbeveling hierboven komt uit een van deze publicaties.

• Buildwise (WTCB), Renovatie van kelders, WTCB-Dossiers 2009/2.18 (hoofdstuk Metingen)
• Buildwise (WTCB), Digest nr. 13: Injectie van metselwerk tegen opstijgend vocht (2016)
• Buildwise (WTCB), FAQ over vochtmetingen van de dekvloer, WTCB-Contact 2017/4
• Buildwise, Mag men muren die door injectie beschermd werden tegen opstijgend vocht onmiddellijk bepleisteren?